Γλουτένη - Επισήμανση τροφίμων - Χρήσιμες Ερωτήσεις - Απαντήσεις

Ε : Τι είναι η γλουτένη;


ΑΠ : Η γλουτένη είναι ένα μείγμα των πρωτεϊνών που βρέθηκαν σε ορισμένα δημητριακά, όπως σιτάρι, σίκαλη και κριθάρι. Η γλουτένη μπορεί να βρεθεί σε τρόφιμα από αυτά τα δημητριακά όπως το ψωμί, μπισκότα, κέικ, ζυμαρικά, μπύρα και πίτσα. Η γλουτένη μπορεί επίσης να βρεθεί σε άλλα επεξεργασμένα τρόφιμα όπως σούπες, σάλτσες, ζωμοί, σάλτσες , πατατάκια, σοκολάτα και έτοιμα γεύματα.




Ε : Τι ισχύει για προαιρετικές πληροφορίες που παρέχονται στην επισήμανση τροφίμου με απουσία ή μειωμένη παρουσία γλουτένης ;


ΑΠ : Η παροχή πληροφοριών σχετικά με την απουσία ή χαμηλού επιπέδου παρουσία γλουτένης πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις που ορίζονται στο Κανονισμό 828/2014 Αυτή η νομοθεσία εφαρμόζεται από 20ης Ιουλίου 2016 και έχει σχεδιαστεί για να εξασφαλιστεί η συνέπεια και η αξιοπιστία των δηλώσεων,αναφορικά με την απουσία ή μειωμένη παρουσία γλουτένης σε τρόφιμα που πωλούνται στον τελικό καταναλωτή. Ακόμη , πρέπει να πληρούνται οι απαιτήσεις για την παροχή εθελοντικής πληροφόρησης , που ορίζονται στο άρθρο 36 (2) της νομοθεσίας για την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές (κανονισμός (ΕΕ) 1169/2011 ), δηλαδή:

  • δεν παραπλανούν τον καταναλωτή, όπως αναφέρεται στο άρθρο 7
  • δεν είναι ασαφείς ή δημιουργούν σύγχυση στον καταναλωτή ,
  1. και πρέπει, όπου κρίνεται σκόπιμο, να βασίζονται σε σχετικά επιστημονικά δεδομένα.




Ε : Προαιρετικές πληροφορίες : Επισήμανση σχετικά με την απουσία ή μειωμένη παρουσία γλουτένης σε τρόφιμα ισχύει μόνο για προσυσκευασμένα τρόφιμα;


ΑΠ : Όχι, αυτή η νομοθεσία ισχύει τόσο για τα προσυσκευασμένα και όσο και για μη προσυσκευασμένα τρόφιμα. Στα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα περιλαμβάνονται τρόφιμα που πωλούνται χύμα π.χ. τρόφιμα στα εστιατόρια, κρεοπωλεία , αρτοποιεία κλπ., καθώς και τρόφιμα που συσκευάζονται επι τόπου κατόπιν αιτήματος του καταναλωτή ή προσυσκευασμένα για άμεση πώληση επί τόπου .




Ε : Πότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί η δήλωση 'χωρίς γλουτένη';


ΑΠ : Η δήλωση 'χωρίς γλουτένη' είναι προαιρετική και μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο όταν τα τρόφιμα που πωλούνται στον τελικό καταναλωτή (προσυσκευασμένα ή μη προσυσκευασμένα) περιέχουν όχι περισσότερο από 20 mg/kg γλουτένης. Η χρήση της δήλωσης « ελεύθερο γλουτένης» δεν πρέπει να παραπλανά τους καταναλωτές (κανονισμός (ΕΕ) 1169/2011 , άρθρο 7 ). Για παράδειγμα, δηλώνοντας ότι μια μαρμελάδα είναι χωρίς γλουτένη , η δήλωση αυτή είναι παραπλανητική για τον καταναλωτή, καθώς υποννοεί ότι αυτή η μαρμελάδα είναι ειδική, όταν, στην πραγματικότητα, όλοι οι μαρμελάδες είναι χωρίς γλουτένη.




Ε : Πότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί η δήλωση « πολύ χαμηλής γλουτένης» ;


ΑΠ : Η χρήση της δήλωσης «πολύ χαμηλής γλουτένης»

  • είναι εθελοντική
  • μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο
    • όπου το τρόφιμο / φαγητό (όπως πωλείται στον καταναλωτή),
    • που αποτελείται από ή περιέχει ένα ή περισσότερα συστατικά που προέρχονται από σιτάρι, σίκαλη, κριθάρι, βρώμη ή τις διασταυρωμένες ποικιλίες τους,
    • που έχει υποστεί επεξεργασία ειδικά για να μειωθεί η περιεκτικότητα σε γλουτένη, περιέχει όχι περισσότερο από 100 mg/kg γλουτένης .
  • Η χρήση της δήλωσης «πολύ χαμηλής γλουτένης» δεν πρέπει να παραπλανά τους καταναλωτές, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 7 της νομοθεσίας σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές (κανονισμός (ΕΕ) 1169/2011 ).




Ένα τρόφιμο περιέχει περισσότερα από 20 mg/kg γλουτένης,αλλά έχει δήλωση «χωρίς γλουτένη». Πώς κρίνεται σε περίπτωση ελέγχου ;


Υπεύθυνη για την ακρίβεια των πληροφοριών που παρέχονται στα τρόφιμα είναι η παρασκευάστρια επιχείρηση . Όταν ένα τρόφιμο περιέχει περισσότερο από 20 mg/kg γλουτένης , αλλά δηλώνεται ως μη περιέχον γλουτένη ( “χωρίς γλουτένη” ) , αυτό αποτελεί παραβίαση της νομοθεσίας, αλλά είναι επίσης κίνδυνο για την υγεία τόμων με ευαισθησία στη γλουτένη.





Επιτρέπονται πληροφορίες σχετικά με την παρουσία ή απουσία γλουτένης για βρέφικές τροφές ή παρασκευάσματα δεύτερης βρεφικής ηλικίας;


Όχι. Συστατικά που περιέχουν γλουτένη δεν επιτρέπονται στα παρασκευάσματα για βρέφη ή παρασκευάσματα δεύτερης βρεφικής ηλικίας σύμφ. με την οδηγία 2006/141/ΕΚ και απαγορεύεται η παροχή πληροφοριών σχετικά με την απουσία γλουτένης για αυτούς τους τύπους προϊόντων.




Προβλέπονται συγκεκριμένες απαιτήσεις για τη βρώμη που χρησιμοποιείται σε τρόφιμα “χωρίς γλουτένη” ;


Ναι, βρώμη που περιέχονται σε ένα τρόφιμο που παρουσιάζονται ως «ελεύθερη γλουτένης» ή «πολύ χαμηλής γλουτένης» πρέπει να έχουν έχουν ειδικά παράγεται, παρασκευάζονται ή/και υποβάλλονται σε επεξεργασία με τρόπο που να αποφεύγεται η μόλυνση από σιτάρι, σίκαλη, κριθάρι ή τις διασταυρωμένες ποικιλίες τους και η περιεκτικότητα σε γλουτένη η βρώμη δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 20 mg/kg.




Προϊόν εκ φύσεως δεν περιέχει γλουτένη. Μπορεί να χαρακτηρίζεται ως προϊόν “ χωρίς γλουτένη “ ;


Εξαρτάται από το προϊόν. Αν όλα τα παρόμοια προϊόντα είναι εκ φύσεως ελεύθερα γλουτένης ,και σύμφωνα με τη νομοθεσία σχετικά με τις διατάξειςγια τις παρεχόμενες πληροφορίες στους καταναλωτές για τα τρόφιμα (κανονισμός (ΕΕ) 1169/2011), δεν μπορεί να χαρακτηρίζεται ως προϊόν “χωρίς γλουτένη” καθώς αυτό ενδέχεται να παραπλανά τους καταναλωτές θεωρόντας ότι άλλα παρόμοια προϊόντα δεν είναι ελεύθερ γλουτένης. Για παράδειγμα, το γάλα δεν μπορεί να δηλωθεί ελεύθερο γλουτένης δεδομένου ότι γενικα το γάλα εκ φύσεως δεν περιέχει γλουτένη.




Η δήλωση ( διατύπωση ) για ένα τρόφιμο : «κατάλληλο για πάσχοντες απο κοιλιοκάκη » ή «κατάλληλο για άτομα με δυσανεξία στη γλουτένη» επιτρέπεται και σε ποιές περιπτώσεις ;


Εάν το προϊόν πληροί τις προϋποθέσεις για τη χρήση των εν λόγω διατυπώσεων
Ναι , επιτρέπονται αυτές οι δηλώσεις και μπορούν να χρησιμοποιηθούν επιπλέον όχι όμως σε υποκατάσταση των δηλώσεων «χωρίς γλουτένη» ή «πολύ χαμηλής γλουτένης».




Πότε μπορούν να χρησιμοποιούνται οι δηλώσεις διατυπώσεις ” ειδικά σχεδιασμένο για άτομα με δυσανεξία στη γλουτένη ” ή “ ειδική σύνθεση για πάσχοντες απο κοιλιοκάκη “





Προϊόν περιέχει σιτάρι αλλά έχει λιγότερο από 20mg/kg γλουτένη και συνεπώς μπορεί να χαρακτηστεί « χωρίς γλουτένη ». Το σιτάρι πρέπει να επισημαίνεται με έντονους χαρακτήρες στον κατάλογο των συστατικών;


Ναι. Η νομοθεσία για την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές (κανονισμός (ΕΕ) 1169/2011 ) απαιτεί ότι όπου τα δημητριακά που περιέχουν γλουτένη χρησιμοποιούνται ως συστατικό, αυτά πρέπει να αναγράφονται στον κατάλογο συστατικών με σαφή αναφορά στο όνομα του σιτηρού με έντονα γράμματα. Έτσι, ακόμη και αν το προϊόν περιέχει λιγότερο από 20mg/kg γλουτένη, το σιτάρι πρέπει να τονίζεται στο κατάλογο των συστατικών.




Ε : Προϊόν περιέχει βρώμη ως συστατικό ,και συνολικά < 20mg/kg γλουτένης, ώστε να μπορεί να δηλωθεί : “ χωρίς γλουτένη “. Η βρώμη θα πρέπει να επισημανθεί με έντονους χαρακτήρες ; ( bold )


Α : Ναι. Η νομοθεσία για την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές (κανονισμός (ΕΕ) 1169/2011 ) ορίζει ότι όταν δημητριακά που περιέχουν γλουτένη χρησιμοποιούνται ως συστατικό, πρέπει να αναγράφονται στον κατάλογο συστατικών με σαφή αναφορά στο όνομα του σιτηρού και πρέπει να τονίζονται οι χαρακτήρες με κάποιο τρόπο π.χ. με έντονα γράμματα. Έτσι, ακόμη και αν το προϊόν περιέει λιγότερο από 20 mg γλουτένης /kg , η βρώμη πρέπει να τονίζεται στο καταλογο των συστατικών .




Τι σημαίνει η διασταυρούμενη μόλυνση;


Η διασταυρούμενη επιμόλυνση προϊόντος με γλουτένη αναφέρεται σε μια κατάσταση όπου ένα τρόφιμο μολύνεται τυχαία με δημητριακά που περιέχουν γλουτένη κατά τη διάρκεια της συγκομιδής, μεταφοράς, αποθήκευσης, μεταποίησης και ετοιμασίας του.




Πώς μπορεί να αποφευχθεί η διασταυρούμενη μόλυνση;


Επιχειρήσεις τροφίμων πρέπει να εφαρμόζουν συστήματα που να περιορίζουν τη πιθανότητα διασταυρούμενης μόλυνσης. για παράδειγμα και όπου είναι δυνατόν, μέσω του διαχωρισμού των υλών , χρησιμοποιωντας για την επεξεργασία του τροφίμου χωριστό και ειδικό εξοπλισμό, κατάλληλους προμηθευτές και εφαμόζοντας ελέγχους και κατάλληλη κατάρτιση προσωπικού.





Food Allergy.
GlutenFreeFB
gliadin-glutenin-gluten
autoimmune-response-to-gluten
11949849771043985234traffic_light_red_dan_ge_01_svg_med
 

Σημείωση :  Το περιεχόμενο  αυτού του εγγράφου ( σελίδας ) δεν  υπέχει θέση Παροχής Υπηρεσιών  και ουδεμία ευθύνη  φέρει ο συντάκτης έναντι ουδήποτε  για την εγκυρότητά του .  Για υπέυθυνη πληροφ'ορηση επικόινωνείστε με την  Fqt-Consulting 

Συντάκτης :                                                                                                    

Βασίλειος Τσουκαλάς                                                                                         

Χημικός Τροφίμων (PhD)-  Fqt-Consulting -Τεχνικός Σύμβουλος